Szanowni Państwo

Informujemy, że na stronie Sejmu RP zostały zamieszczone odpowiedzi z Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa Infrastruktury na interpelację Posła Jacka Tomczaka w sprawie projektu ustawy o ograniczeniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, w którym planuje się likwidację licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami. Treść interpelacji Posła Jacka Tomczaka  

Odpowiedź Ministra Waldemara Pawlaka – Ministerstwo Gospodarki  

Odpowiedź Ministra Olgierda Dziekońskiego – Ministerstwo Infrastruktury  

W nawiązaniu do odpowiedzi nadesłanej przez Ministerstwo Gospodarki Polska Federacja Rynku Nieruchomości skierowała pismo do Premiera Waldemara Pawlaka o następującej treści:

  Warszawa, dnia 2 marca 2010 roku

                                                                         Pan

                                                                          Waldemar Pawlak

                                                                          Wiceprezes Rady Ministrów

                                                                          Minister Gospodarki

Szanowny Panie Premierze,

Jako Polska Federacja Rynku Nieruchomości organizacja zrzeszająca ponad 3000 pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomości na bieżąco śledzimy losy oraz przekazujemy nasze stanowisko wobec wstępnego projektu ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców.

Mieliśmy okazję zapoznać się z pismem Pana Premiera z dnia 13 stycznia 2010 roku, które było odpowiedzią na interpelację poselską nr 13556 Posła Jacka Tomczaka. Poseł Tomczak po zapoznaniu się z projektem ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców zwrócił się do Ministerstwa Gospodarki z zapytaniami:

1. Dlaczego ministerstwo planuje likwidacje licencji pośrednika nieruchomościami?
2. Czy projekt ustawy był i będzie konsultowany z organizacjami rynku nieruchomości?
3. Jakie jest uzasadnienie dla takich szkodliwych zmian?

W piśmie Pana Premiera znajdujemy następujące stwierdzenie: „Roboczy projekt ww. ustawy proponuje zmianę przepisów w ustawie o gospodarce nieruchomościami polegającą na zniesieniu procedur uzyskiwania licencji na pośrednictwo w obrocie nieruchomościami a przez to umożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej w tym obszarze zgodnie z obowiązującymi ogólnymi zasadami określonymi m.in. w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej”.

W świetle obowiązujących przepisów prawa trudno się zgodzić z powyższym zdaniem co wielokrotnie podkreślaliśmy w naszych wystąpieniach. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, reguluje zasady wykonywania działalności zawodowej oraz zasady nadawania uprawnień i licencji zawodowych w zakresie gospodarowania nieruchomościami oraz prawa  i obowiązki osoby uprawnionej, tj. zasady wykonywania działalności zawodowej. Należy przy tym wskazać, że każdy przedsiębiorca, bez względu na to, gdzie miała miejsce rejestracja jego działalności (czy to w Polsce, czy w innych krajach Unii Europejskiej) ma prawo, zgodnie z art. 174 ust. 6, art. 179 ust. 3 oraz z art. 184 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzić działalność gospodarczą w zakresie szacowania nieruchomościami, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami czy też zarządzania nieruchomościami. Jedynym warunkiem, mającym na celu ochronę klienta, w tym ochronę jego bezpieczeństwa finansowego, jest zapewnienie przez przedsiębiorcę wykonywania czynności zawodowych przez odpowiednio: rzeczoznawcę majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami lub zarządcę nieruchomości. Tym samym, na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przedsiębiorca nie ma obowiązku posiadać koncesji, licencji, zgody, zezwolenia, ani też nie ma obowiązku uzyskać rejestracji w zrzeszeniu zawodowym, wpisu do rejestru, wykazu, bazy danych, oficjalnego przyjęcia do zrzeszenia, czy też karty potwierdzającej wykonywanie zawodu. Należy podkreślić, iż uprawnienia zawodowe (licencja zawodowa) są jedynie potwierdzeniem kwalifikacji zawodowych i nie stanową zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej.

Trudno nam zrozumieć argumentację przedstawioną w piśmie Pana Premiera jako umożliwienie otwarcia prowadzenia działalności gospodarczej, również w świetle projektu ustawy o efektywności energetycznej przygotowanego przez resort gospodarki. Zapisy tej ustawy ustanawiają nowy zawód regulowany – audytor efektywności energetycznej. W myśl projektu ustawy o uzyskanie uprawnień audytora będzie się mogła ubiegać osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, pieniędzmi i papierami wartościowymi, ukończyła magisterskie studia wyższe o zakresie technicznym, odbyła specjalistyczne szkolenie i zdała egzamin na audytora efektywności energetycznej. W uzasadnieniu do projektu ustawy czytamy, iż „w ten sposób stworzone zostaną warunki do nieograniczonego dostępu, w szczególności dla ludzi młodych do nowopowstającego zawodu regulowanego z jednoczesnym zachowaniem właściwej troski o merytoryczne przygotowanie i sprawdzenie poziomu przygotowania kandydatów na audytorów efektywności energetycznej”.  Czy zawód pośrednika w obrocie nieruchomościami, któremu klienci powierzają dorobek całego swojego życia, jest mniej odpowiedzialnym zawodem niż nowopowstający audytor energetyczny?

W piśmie Pana Premiera podniesiony zostaje temat nieprawidłowości związanych z nieuczciwym pośrednictwem jak również fakt, że nie wszystkie osoby zajmujące się tą działalności posiadają wymagane licencje zawodowe.

Trudno jednoznacznie stwierdzić, iż tylko branża obrotu nieruchomościami jest na takie zjawiska narażona bardziej niż inna. Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości znane się praktyki nieuczciwych działań osób zajmujących się obrotem nieruchomościami i od dłuższego czasu próbujemy im przeciwdziałać. W ubiegłym roku wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury uzgodniliśmy nową wersję standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami. Wypracowane zapisy są efektem doświadczeń komisji etyki działających w stowarzyszeniach pośredników w obrocie nieruchomościami. Od wielu lat uświadamiamy  konsumentowi zasady współpracy z pośrednikiem, jak go wybrać, co należy sprawdzić przed podjęciem współpracy z pośrednikiem, czego należy wymagać. Ściśle współpracujemy z Komisją Odpowiedzialności Zawodowej działającej przy Ministrze Infrastruktury, podejmowaliśmy również współpracę z Państwową Inspekcją Handlową.

Uważamy jednak, iż odpowiedzią na łamanie postanowień standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami oraz przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami powinna być restrykcyjna i nieuchronna kara dla osób dopuszczających się  nieetycznych działań oraz automatyczne nakładanie kar za przewinienia, które są najczęstsze i proste do udowodnienia. Trudno też się zgodzić z konkluzją wynikającą z pisma, że skoro licencja nie chroni w sposób należyty konsumentów przed nadużyciami ze strony pośredników to najlepszym rozwiązaniem będzie jej likwidacja.

Zgadzamy się, że rozwiązania określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie są skutecznym narzędziem przy przeciwdziałaniu i eliminowaniu niekorzystnych dla konsumentów zachowań, jednakże jesteśmy przekonani, iż zniesienie uprawnień zawodowych potwierdzających kwalifikację zawodowe pośrednika w obrocie nieruchomościami na pewno tych zachowań nie zmniejszy.

Chcemy zauważyć, że konsekwencją nieetycznych zachowań może być również fakt, że od 1 stycznia 2008 roku aby uzyskać licencję pośrednika w obrocie nieruchomościami nie trzeba zdawać egzaminu państwowego. Jako środowisko zawodowe byliśmy zdecydowanie przeciwni takim zmianom w ustawie o gospodarce nieruchomościami, ponieważ zespół zagadnień prawnych, ekonomicznych, budowlanych itp. związanych z nieruchomościami jest skomplikowany i wymaga ogromnego zasobu wiedzy, którą należy sprawdzić przed nadaniem uprawnień. Naszym zdaniem zlikwidowanie egzaminów państwowych  spowodowało deprecjację licencji zawodowych i zdecydowanie zmniejszyło bezpieczeństwo klienta.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami  zobowiązała pośredników do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na rzecz których wykonuje czynności pośrednictwa, wykonywania ich zgodnie z zasadami  wynikającymi  z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególna starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej.  Znaczne wartości majątku, w odniesieniu do którego wykonywane są czynności pośrednictwa, zapewnienia realnej możliwości naprawienia szkody, która może zostać wyrządzona w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa, spowodowały  nałożenie na pośrednika oraz na przedsiębiorcę świadczącego usługi w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Bezwarunkowo uważamy, że należy zachować licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Jednakże w celu podniesienia jakości usług i zwiększenia bezpieczeństwa obrotu, należy opracować mechanizmy skutecznej kontroli usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Jako organizacja zawodowa z 15 letni doświadczeniem jesteśmy gotowi przekazać nasze propozycje zmian do ustawy o gospodarce nieruchomościami w tym zakresie. 

Z poważaniem

Aleksander Scheller

Prezydent PFRN