„Zawody Nieruchomościowe w krajach Unii Europejskiej
i Stanach Zjednoczonych"

Konferencja  Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości, która miała miejsce w Warszawie 30 maja 2008 roku poświęcona była zawodom operującym na rynku nieruchomości. Od tego roku nie ma już egzaminów państwowych, które były warunkiem uzyskania licencji zawodowej pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomościami. Licencje pozostały, ale aby je otrzymać wystarczy ukończyć albo studia wyższe kierunkowe albo studia podyplomowe kierunkowe i odbyć 6-miesięczną praktykę. To rozwiązanie budzi jednak wiele wątpliwości w środowisku profesjonalistów i o tym też była mowa w trakcie konferencji.

W USA - kraju o niewątpliwie gospodarce rynkowej i dużej swobodzie gospodarczej licencje są udzielane przez władze stanowe. Każdy stan ustala własne wymagania edukacyjne, egzaminacyjne i ustawicznego kształcenia, ale - jak podkreślił Norman D. Flynn, Prezydent International Real Property Foundation – wprowadzenie licencji zawodowych w USA zajęło 40 lat: od 1925 roku do 1965, bo to w latach dwudziestych, aby chronić konsumentów przed nieetycznymi praktykami, postanowiono wprowadzić standardy dla pośredników, agentów i zarządców. W USA są brokerzy (odpowiednik polskiego pośrednika z licencją) oraz agenci – którzy wykonują czynności pomocnicze pod nadzorem brokera, który odpowiada za transakcje prowadzone przez podległego mu agenta. Zazwyczaj uzyskanie licencji agenta poprzedza późniejsze zdobywanie uprawnień brokerskich.  

Dziś w USA jest prawie 3,2 mln licencjonowanych specjalistów rynku nieruchomości, w Kanadzie około 111 tys. We wszystkich Stanach aby otrzymać licencje trzeba zdać egzamin trwający 3 do 4 godzin. Aż 48 stanów na 50 wymaga aby osoby zajmujące się pośrednictwem miały licencje pośrednika lub agent. I brokerzy i agenci muszą systematycznie uzupełniać wiedzę.

O zawodach na rynku europejskim mówił Frans AJ Burgering  - Prezydent Europejskiej Rady Zawodów Rynku Nieruchomości ( CEPI ). Zwrócił uwagę, że regulacje  prawne są coraz bardziej skomplikowane, przepisy – złożone, co stawia silne wyzwania działającym na rynku profesjonalistom. Przedstawił ciekawe wyniki badań wykonanych na zlecenie CEPI, z których wynikało, że system notarialny  jest droższy  i mniej efektywny  niż system brytyjski, gdzie transakcje obsługują zwykli prawnicy.

 - Wyniki badań sugerują – powiedział pan Burgering - że inne państwa mogłyby  przejąć system skandynawski, w którym większość czynności  związanych z przygotowaniem umowy  pomiędzy stronami oraz z rejestracją transakcji wykonuje pośrednik.

Sophie Gabard – pośredniczka działająca we Francji i w Polsce przestrzegała przed obniżeniem wymagań  pośrednikom. Jej zdaniem we Francji przyczyniło się to do znacznego obniżenia poziomu usług świadczonych przez pośredników, a na rynek napłynęło wiele osób  o słabych kwalifikacjach, oferujących usługi o niskiej jakości.

Chris Grzesik przedstawił system funkcjonowania zawodów  na rynku nieruchomości w Wielkiej Brytanii. Sam jest dyplomowanym rzeczoznawcą w Polsce i w Wielkiej Brytanii  oraz członkiem RICS czyli Rogal Institution of Charterem Surveyors. A także członkiem zarządu Europejskiej Grupy  Rzeczoznawców Majątkowych. W UK nie istnieją żadne ustawowe nakazy korzystania przy wycenie z rzeczoznawców - członków RICS, a jednak nikt nie zleca wycen rzeczoznawcy jeśli nie jest on członkiem RICS. Jeśli członek RICS, swoim nieetycznym działaniem, doprowadzi do tego, że RICS wykluczy go ze swojego grona, to jest to równoznaczne z koniecznością zmiany zawodu ponieważ nikt nie zleci mu już wyceny. Interesujące są mechanizmy, które powodują, że klienci korzystają wyłącznie z członków RICS, a członkowie RICS robią wszystko, żeby nie uchybić kodeksowi etyki i zasadom wykonywania zawodu rzeczoznawcy, co mogłoby spowodować utratę członkostwa RICS.

W Konferencji uczestniczyli aktywnie również zarządcy nieruchomości zrzeszeni w trzech Federacjach. Podczas konferencji zostało podpisane porozumienie, pomiędzy Federacjami Pośredników w Obrocie Nieruchomościami i Zarządców Nieruchomości, którego celem jest skierowanie wspólnych działań do utworzenia Izb Samorządowych, w których mogliby   zrzeszać się profesjonaliści działający na rynku nieruchomości. Zdaniem bowiem autorów tego projektu  trzeba uznać pośredników i zarządców jako zawody publicznego zaufania, bo powierzane im nieruchomości są często dorobkiem całego życia ich klientów.

Obiektywnie  trzeba przyznać, że  rynek nieruchomości w Polsce w przyspieszonym tempie  adaptuje rozwiązania i standardy obowiązujące na rynku europejskim i światowym. Nie można zapomnieć, że praktycznie rynek ten nie istniał w Polsce prawie pół wieku i faktycznie działa u nas dopiero od początku lat 90. To zbyt krótko aby wprowadzić takie standardy jakie w gospodarce rynkowej kształtowały się przynajmniej przez kilkadziesiąt lat. I nie zamierzamy tyle czasu czekać, a raczej adaptować znane i wypracowanie procedury obrotu, zarządzania nieruchomościami.